ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಎಂದರೇನು? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ (Union Budget) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ,
ಬಜೆಟ್ ಅಂದ್ರೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣದ ಯೋಜನೆ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ತಿಳಿಯುವದು:

• ಬಜೆಟ್ ಎಂದರೇನು
• ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲೇ ಯಾಕೆ ಬಜೆಟ್ ಬರುತ್ತದೆ
• ಬಜೆಟ್ ಯಾರು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ
• ಸರ್ಕಾರ ಹಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ
• ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ.

ನೀವು ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ.

• ಅಪ್ಪನಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಂಬಳ ಬರುತ್ತದೆ
• ಆ ಹಣವನ್ನು ಶಾಲಾ ಫೀಸ್, ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ, ಊಟ, ಬಟ್ಟೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್‌ಗೆ ಬಳಸಬೇಕು
• ಎಷ್ಟು ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ?
• ಎಷ್ಟು ಹಣ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ?

ಈ ಪ್ಲಾನ್‌ನ್ನೇ ನಾವು ಮನೆಯ ಬಜೆಟ್ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ,
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಂತೆ.
ಆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಇದ್ದೇವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದ್ರೆ:

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಹಣವನ್ನು ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.

ಈ ಬಜೆಟ್ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31 ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಕಾರಣ ಇದು:

• ಹೊಸ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ
• ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಲು ಸಮಯ ಬೇಕು
• ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಹಂಚಿಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು

ಆದ್ದರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು:

• ಭಾರತದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು (Finance Minister)
• ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ

ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪರವಾಗಿ:

• ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ
• ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಜನರಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳು:

1. ತೆರಿಗೆ (Tax)
   • ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ
   • ಜಿಎಸ್‌ಟಿ
   • ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ
2. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಭ
   • ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
   • ರೈಲ್ವೆ
   • ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
3. ಸಾಲ (Borrowing)
   • ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ

Also Read : PAN Card ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವುದು? (Step-by-Step Guide in Kannada)

ಇದು ಬಜೆಟ್‌ನ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ.

ಸರ್ಕಾರ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:

• ಶಾಲೆಗಳು
• ಕಾಲೇಜುಗಳು
• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ

• ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು
• ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಯೋಜನೆಗಳು

• ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ
• ಬೆಳೆ ವಿಮೆ
• ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗಳು

• ಹೊಸ ರಸ್ತೆಗಳು
• ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು
• ರೈಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

• ಉಚಿತ ರೇಷನ್
• ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆ
• ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾದರೆ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೀವು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. https://www.indiabudget.gov.in

ಬಜೆಟ್ ಅಂದ್ರೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಷಯ ಅಲ್ಲ.
ಇದು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

• ತೆರಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ → ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೆಚ್ಚು
• ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ → ಪ್ರಯಾಣ ದುಬಾರಿ
• ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ → ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭ

ಅಂದರೆ, ಬಜೆಟ್ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲದು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ತಿಳಿದರೆ:

• ದೇಶ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ
• ಹಣದ ಮೌಲ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ
• ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕರಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ

ಬಜೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಜ್ಞಾನ.

• ಬಜೆಟ್ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತದೆ
• ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
• ಸರ್ಕಾರದ ಹಣದ ಯೋಜನೆ ಇದಾಗಿದೆ
• ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ

ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದ್ರೆ:

ಸರ್ಕಾರದ ಹಣದ ಡೈರಿ.

ಈ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ:

• ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಇಂದ ಬರುತ್ತದೆ
• ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ
  ಎಲ್ಲವೂ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಬಜೆಟ್ ಅರ್ಥವಾದರೆ,
ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯ ಅರ್ಥವಾದಂತೆ.